Staatsschuld in de EU: vier landen hebben samen 71,1%

Frankrijk, Italië, Duitsland en Spanje hadden eind juni 2026 samen €11,49 biljoen overheidsschuld. Dat is 71,1% van de opgetelde schuld van alle 27 EU-landen. Hun aandeel was vijf jaar eerder nog iets groter, ook al stond er toen minder schuld uit.

De berekening van EU Debt Map gebruikt de voorlopige kwartaalcijfers die Eurostat op 21 oktober publiceerde. We tellen per land de schuld van de hele overheid op, inclusief regionale en lokale overheden. Samen is dat €16,16 biljoen op 30 juni 2026. Eén biljoen is duizend miljard. Het gaat om uitstaande overheidsschuld, niet om private schulden of het begrotingstekort van dat jaar.

Welke EU-landen hebben de meeste schuld in euro’s?

Frankrijk heeft de grootste schuldvoorraad van de EU, gevolgd door Italië, Duitsland en Spanje. Samen nemen deze vier grote economieën ruim zeven tiende van het opgetelde bedrag voor hun rekening.

De overige 23 landen hebben samen €4,67 biljoen schuld, of 28,9% van de som. Het gezamenlijke aandeel van 71,1% is berekend met ongeronde bedragen. De vier afzonderlijk afgeronde percentages tellen daardoor niet precies op tot dat percentage.

Op het overzicht van de EU-schuld en de verdeling per land kun je de bedragen van alle 27 landen bekijken en de vijfjaarstrend volgen. De verdeling toont daar steeds het nieuwste beschikbare kwartaal; deze analyse houdt eind juni 2026 als peildatum aan.

Hun aandeel is iets lager dan vijf jaar geleden

Een groot aandeel betekent nog niet dat de schuld zich steeds sterker bij dezelfde landen concentreert. In het tweede kwartaal van 2021 hadden deze vier landen samen €9,33 biljoen schuld. Tegenover een EU-landentotaal van €12,94 biljoen was dat 72,1%.

Vijf jaar later was hun schuld met ongeveer €2,16 biljoen gestegen, maar hun aandeel gedaald naar 71,1%. Dat is circa één procentpunt minder. De overige 23 landen wegen dus iets zwaarder in het totaal dan in 2021.

Voor deze vergelijking gebruiken we dezelfde vier landen en dezelfde herziene Eurostat-reeks. De bedragen zijn nominaal: er is niet gecorrigeerd voor inflatie. Bij EU-landen buiten de eurozone kunnen ook wisselkoersbewegingen het bedrag in euro’s beïnvloeden. Uit deze verschuiving alleen volgt geen oordeel over de betaalbaarheid van de schuld.

Een grote schuld is niet hetzelfde als een hoge schuldquote

Duitsland en Italië laten zien waarom het bedrag maar een deel van het verhaal vertelt. Duitsland had €2,92 biljoen schuld, tegenover €3,21 biljoen voor Italië. De schulden in euro’s liggen veel dichter bij elkaar dan de verhouding tot hun economieën: 63,4% van het bbp in Duitsland en 139,9% in Italië.

De schuldquote deelt de overheidsschuld door het bruto binnenlands product, de waarde van de geproduceerde goederen en diensten. Eurostat gebruikt bij de kwartaalquote het bbp over de laatste vier kwartalen. Zo wordt de schuld afgezet tegen de omvang van de economie, in plaats van alleen grote bedragen te rangschikken.

Wie de relatieve schuldenlast wil vergelijken, heeft daarom meer aan de Europese schuldquotes. Ook die geven op zichzelf geen volledige beoordeling van het financiële risico. Het aandeel van een land in de opgetelde EU-schuld beantwoordt nog een andere vraag: hoeveel weegt zijn schuldvoorraad in dat totaal?

Voor welk EU-totaal geldt de 71,1%?

De som van €16,16 biljoen is geen schuld van één Europese schatkist. Elk land heeft zijn eigen overheden en uitstaande leningen. Het zijn hier de schulden van die overheden die we vergelijken, niet de landen die hun geld hebben uitgeleend.

Eurostat publiceert daarnaast een geconsolideerd EU-aggregaat van ongeveer €15,95 biljoen. Daarbij wordt rekening gehouden met leningen tussen EU-overheden. Daarom is dat bedrag lager dan de eenvoudige som van nationale schuldstanden. Voor onze aandelen gebruiken we consequent die nationale som, zowel in 2021 als in 2026.

De Europese Commissie leent ook zelf namens de EU, onder meer voor NextGenerationEU. Dat is een andere afbakening dan de hier opgetelde nationale overheidsschulden. Het cijfer van €16,16 biljoen is dus niet de eigen schuldvoorraad van de Commissie.

Hoe verhoudt dit zich tot de Amerikaanse staatsschuld?

Voor een vergelijking met Amerika moeten de peildatum, valuta en overheidslagen zichtbaar blijven. De veelgebruikte Amerikaanse federale schuld omvat een andere groep overheidsverplichtingen dan de Europese cijfers voor de hele overheidssector. Alleen dollars omrekenen maakt die afbakeningen niet gelijk.

De Amerikaanse Treasury-reeks die de Federal Reserve Bank of St. Louis via FRED publiceert, geeft voor eind juni 2026 $39,46 biljoen federale schuld. Daarin zitten ook verplichtingen aan federale overheidsfondsen. Het is geen optelling van alle afzonderlijke schulden van Amerikaanse staten en gemeenten.

Met de ECB-referentiekoers van diezelfde dag, $1,1394 per euro, komt dat neer op ongeveer €34,63 biljoen. Daarnaast staan de €16,16 biljoen opgetelde EU-overheidsschuld en de €11,49 biljoen van de vier grootste nationale schuldvoorraden. De datum en valuta sluiten nu aan; het verschil in overheidsdekking en consolidatie blijft bestaan.

Deze bedragen geven een indruk van de schaal. Ze bewijzen niet welk gebied veiliger kan lenen of welke schuld onhoudbaar is. Onze uitleg over de schuldruimte van de VS en Europa gaat verder in op de verschillen tussen hun financieringsstelsels.

Van het totaal naar het land

De vier grootste schuldvoorraden bepalen een groot deel van het Europese bedrag, maar daarachter zitten verschillende economieën en begrotingen. Een vergelijking wordt nuttiger wanneer je na het totaal ook de schuldquote en de ontwikkeling van het afzonderlijke land bekijkt.

Begin op de EU-schuldpagina met de verdeling en open vervolgens het land dat je wilt onderzoeken. Controleer daarbij het kwartaal: nieuwe cijfers kunnen de bedragen en aandelen veranderen, terwijl deze berekening een vast meetmoment beschrijft.