Staatsschuld Nederland stijgt met €6,4 miljard in tweede kwartaal

De Nederlandse overheidsschuld is in het tweede kwartaal van 2026 met €6,4 miljard gestegen, tot €523,8 miljard. Toch bleef de verhouding tussen schuld en de omvang van de economie vrijwel stabiel. Dat blijkt uit de Europese vergelijking die Eurostat op 21 oktober publiceerde.

De cijfers gaan over de stand op 30 juni 2026, niet over de schuld van vandaag. Het CBS had het Nederlandse bedrag in september al afgerond op €524 miljard gemeld. De nieuwe Eurostat-publicatie maakt vooral een vergelijking met andere landen mogelijk op basis van hetzelfde kwartaal en dezelfde Europese meetregels.

Meer schuld, vrijwel dezelfde verhouding

Eind maart stond er €517,4 miljard overheidsschuld uit. Eind juni was dat €523,8 miljard. Het verschil tussen de ongeronde bedragen is €6,418 miljard. Dat is de toename van de uitstaande schuld, niet het bedrag aan nieuwe obligaties dat de overheid heeft verkocht en ook niet automatisch het begrotingstekort.

De schuldquote, de schuld als percentage van het bruto binnenlands product, kwam uit op 43,7%. In dezelfde publicatie staat voor eind maart 43,8%. Eurostat rondt de afzonderlijk berekende kwartaalverandering echter af op 0,0 procentpunt. Door die afronding leveren de twee standen niet precies hetzelfde verschil op als de apart berekende verandering. De schuldquote bleef dus vrijwel stabiel.

Dat de verhouding nauwelijks veranderde terwijl het schuldbedrag toenam, hangt samen met de omvang van de economie waarmee de schuld wordt vergeleken. Ook die wordt in euro’s gemeten. Een hoger schuldbedrag hoeft daardoor niet tot een evenredig hogere schuldquote te leiden.

Waarom dit niet botst met het eerdere CBS-bericht

Het CBS meldde dat de schuld halverwege 2026 ongeveer gelijk was aan die van eind 2025. Dat kan naast deze kwartaalstijging bestaan: de ene vergelijking bestrijkt zes maanden, de andere alleen april tot en met juni. In ons eerdere artikel over het tekort en de gelijkblijvende schuld in het eerste halfjaar staat hoe eerder opgebouwd kasgeld daarbij een rol speelde.

Op de Nederlandse landpagina staan de officiële kwartaalstanden naast de doorlopende schuldteller. Die teller is een model. Verdeeld over de 91 dagen tussen de twee kwartaalstanden komt de nieuwe toename neer op ongeveer €816 per seconde. Dat is een rekenkundig tempo, geen registratie van dagelijkse leningen of een voorspelling van de volgende kwartaalstand.

Nederland blijft ver onder het Europese totaal

Voor de EU als geheel bedroeg de schuldquote eind juni 82,9%. Duitsland zat op 63,4% en Frankrijk op 119,1%. De Nederlandse 43,7% ligt daar ruim onder, maar vertelt niet hoeveel geld er direct beschikbaar is of welke uitgaven de begroting kan dragen.

De Europese vergelijking van schuld ten opzichte van het bbp laat zien waar Nederland in dit kwartaal staat. Het CBS-bericht over het halve jaar en de nieuwe Europese kwartaalvergelijking beantwoorden verschillende vragen. Samen laten ze zien waarom de gekozen begindatum ertoe doet.