De gezamenlijke ankers
- 3% bbp als referentiewaarde voor het tekort
- 60% bbp als referentiewaarde voor de schuld
- Een preventieve en correctieve arm
- Gezamenlijk EU-toezicht
EU-begrotingsregels · Hervormd kader
Stabiliteits- en Groeipact: zo werken de regels.
Het hervormde pact behoudt de referentiewaarden van 3% tekort en 60% schuld. Maar ieder land volgt nu een eigen meerjarig netto-uitgavenpad—geen twee automatische slaag-of-zaktoetsen.
Bekijk hoe de regels werken Huidig kader · gecontroleerd op 30 augustus 2026
01 — Wat veranderde in 2024
De regels veranderden. De referentiewaarden niet.
De hervorming trad op 30 april 2024 in werking. In plaats van vooral uniforme jaardoelen staan nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn en de schuldhoudbaarheidsrisico’s per land centraal.
Het aanpassingspad is landspecifiek
- Nationale plannen van vier of vijf jaar
- Netto-uitgaven worden de belangrijkste operationele indicator
- Aanpassing kan bij passende hervormingen en investeringen tot zeven jaar duren
- Waarborgen voor schuldhoudbaarheid en tekortweerbaarheid maken voortgang meetbaar
02 — Zo werkt de preventieve arm
Zo doorloopt een land het Europese kader.
Zes stappen vertalen de verdragsankers naar een nationaal plan en jaarlijkse bewaking. Netto-uitgaven zijn de centrale maatstaf omdat een regering die directer kan beïnvloeden dan schuld of bbp in één jaar.
- 01
Verdragsankers
De referentiewaarden van 3% tekort en 60% schuld blijven het gezamenlijke vertrekpunt.
- 02
Referentietraject
Voor landen boven een referentiewaarde verstrekt de Commissie een landspecifiek referentietraject.
- 03
Nationaal plan
Elke lidstaat beschrijft een strategie voor begroting, hervormingen en investeringen van vier of vijf jaar.
- 04
Goedkeuring door de Raad
Na beoordeling door de Commissie bekrachtigt de Raad een meerjarig netto-uitgavenpad.
- 05
Jaarlijkse bewaking
Voortgangsrapporten en een controlerekening volgen afwijkingen van het afgesproken pad.
- 06
Correctie waar nodig
Aanzienlijke afwijkingen of buitensporige tekorten kunnen de correctieve arm en een BTP activeren.
Wat ‘netto-uitgaven’ hier betekenen
Nationaal gefinancierde netto primaire uitgaven na vastgelegde correcties.De EU-indicator corrigeert onder meer voor rente, discretionaire inkomstenmaatregelen, conjuncturele werkloosheidsuitgaven, eenmalige maatregelen en uitgaven gedekt door EU-inkomsten. Het is niet hetzelfde als de totale overheidsuitgaven.
03 — De getallen om te onthouden
Vier getallen leggen het raamwerk uit.
Deze waarden beschrijven het kader. Of schuld houdbaar is, hangt daarnaast af van groei, rentelasten, looptijden, begrotingskeuzes en het schuldpad.
Tekortreferentie
De referentiewaarde voor het overheidstekort als aandeel van het jaarlijkse bbp.
Schuldreferentie
De referentiewaarde voor de bruto overheidsschuld als aandeel van het bbp.
Planjaren
De standaardduur van een nationaal budgettair-structureel plan.
Maximale aanpassingsjaren
Mogelijk wanneer een land zich vastlegt op passende hervormingen en investeringen.
Belangrijk onderscheid
Boven 60% betekent niet automatisch ‘in overtreding’.
De schuldquote is een referentiepunt. De regels beoordelen ook of de schuld geloofwaardig daalt of prudent blijft en of het afgesproken netto-uitgavenpad wordt gevolgd.
Vergelijk alle EU-schuldquotes04 — Waar de EU staat
Dit tonen de nieuwste jaarlijkse EU-cijfers.
De jaarlijkse Eurostat-publicatie over 2025 is de relevante dataset voor toezicht onder het pact. Deze staat los van de nieuwere kwartaalwaarnemingen op EU Debt Map.
van het bbp voor het EU-totaal
van het bbp voor het EU-totaal
lidstaten rapporteerden een tekort op of boven de referentie
lidstaten rapporteerden schuld boven de referentie
Correctieve arm
Wat gebeurt er bij een buitensporig tekort?
De Raad kan een buitensporigtekortprocedure (BTP) openen, een correctiepad aanbevelen en een termijn vaststellen. Een hoge schuldquote alleen vormt niet de volledige beoordeling.
Overzicht van de Europese CommissieActuele flexibiliteit
Defensie-uitgaven hebben een begrensde ontsnappingsclausule.
In juni 2026 hadden 18 lidstaten de nationale ontsnappingsclausule voor defensie geactiveerd. Deze geldt voor 2025–2028 en staat voor de bedoelde defensiestijging jaarlijks maximaal 1,5% bbp extra toe—geen onbeperkte opschorting.
Overzicht defensieclausule van de Raad05 — Korte antwoorden
Veelgestelde vragen over het Stabiliteits- en Groeipact.
Gelden de regels van 3% en 60% nog?
Ja. Het blijven EU-verdragsreferentiewaarden. De hervorming van 2024 veranderde hoe aanpassingspaden worden ontworpen en bewaakt, niet de ankers zelf.
Krijgt elk land dezelfde uitgavenlimiet?
Nee. Landen dienen eigen middellangetermijnplannen in. Bij overschrijding van een referentiewaarde geeft de Commissie een landspecifiek referentietraject.
Wordt de live schuldenteller gebruikt voor handhaving?
Nee. Juridisch toezicht gebruikt officiële overheidsfinanciële statistieken en vaste rapportagecycli. De live tellers zijn duidelijk gemarkeerde modelschattingen.
Wat is een controlerekening?
Daarin registreert de Commissie de cumulatieve opwaartse en neerwaartse afwijkingen van de werkelijke netto-uitgaven ten opzichte van het door de Raad bekrachtigde pad.
06 — Primaire bronnen
Lees de wet, het kader en de nieuwste cijfers.
Alle centrale beweringen zijn herleidbaar tot officiële EU- of Eurostat-bronnen.
EU-wetgevingRegulation (EU) 2024/1263Juridisch kaderEuropese Commissie · Rechtsgrondslag SGPOfficiële dataEurostat · Tekort en schuld 2025EU Debt MapEU Debt Map · Datamethodologie
Inhoud gecontroleerd op 30 augustus 2026. Jaarcijfers voor het pact en kwartaaldata op de schuldkaart hebben verschillende verslagperioden en zijn afzonderlijk gelabeld.